NGƯỜI THẦY ĐẨY TÔI QUA NGƯỠNG
Hai giờ sáng, tôi vẫn ngồi trước màn hình làm bài tập.
Nghe có vẻ ngược đời. Tôi đã có gần hai mươi năm điều hành doanh nghiệp, đã bốn lần đưa một sản phẩm lên vị trí số một Việt Nam. Tôi nói ra không phải để khoe, mà để bạn thấy một điều lạ: một người như vậy vẫn tự nguyện làm học trò, vẫn nộp bài đúng hạn, vẫn hồi hộp chờ được chấm. Có gì đó vừa buồn cười vừa xúc động.
Người khiến tôi ngồi vào bàn học nghiêm túc như vậy là thầy Phạm Thành Long. Và bài viết này, tôi viết bằng lòng biết ơn của một người học trò đang được chuyển hóa từng ngày.
KỶ LUẬT LÀ MÓN QUÀ ĐẦU TIÊN
Thầy vốn là một luật sư. Năm 2001 thầy sáng lập hãng luật Luật Gia Phạm, từng nhận giải Luật sư Sao vàng Đất Việt. Đến năm 2013, thầy rẽ sang con đường đào tạo, đứng lớp Đánh Thức Sự Giàu Có suốt bốn mươi mốt chương trình, chạm tới hơn bốn mươi nghìn con người.
Những con số ấy lớn. Nhưng thứ làm tôi kính trọng thầy không phải con số.
Là kỷ luật.
Ở gần thầy, bạn sẽ hiểu vì sao có người làm được những việc mà số đông chỉ đứng nhìn. Thầy không cho phép sự lừng khừng tồn tại quanh mình. Giao bài là có hạn nộp. Nói là làm. Cam kết là giữ. Không có vùng xám nào giữa hứa và làm để người ta trú ẩn.
Tôi từng nghĩ mình đã đủ kỷ luật sau ngần ấy năm tự vận hành doanh nghiệp. Vậy mà vào lớp của thầy, tôi mới thấy mình còn lỏng tay với chính mình ở nhiều chỗ. Có những việc tôi vẫn cho phép mình để mai. Có những tiêu chuẩn tôi vẫn du di khi không ai nhìn. Thầy thì không du di, với chính thầy trước tiên, nên học trò không còn cớ gì để du di với bản thân.
Người ta hay nghĩ kỷ luật là cái gông. Học thầy rồi tôi mới thấm: kỷ luật là đôi cánh. Nó không lấy đi tự do của bạn. Nó chính là cái giá của tự do.
TƯ DUY MỞ ĐƯỜNG, CHIẾN LƯỢC DẪN LỐI, HÀNH ĐỘNG QUYẾT ĐỊNH
Nhiều người hỏi tôi học được gì ở thầy Long. Tôi gói lại trong ba tầng.
Tầng thứ nhất là tư duy. Thầy không bắt đầu bằng mẹo hay công thức. Thầy sửa cách nghĩ. Một người nghĩ nhỏ thì không công cụ nào cứu nổi, một người nghĩ đúng thì tự khắc nhìn ra đường đi. Có những buổi học tôi không ghi được nhiều chữ, nhưng cách tôi nhìn công việc kinh doanh của mình đổi hẳn sau một câu nói của thầy.
Tầng thứ hai là chiến lược. Từ tư duy, thầy dẫn xuống việc thiết kế: sản phẩm nào, cho ai, thông điệp gì, con đường nào đưa khách hàng từ chỗ chưa biết mình đến chỗ tin mình. Tôi làm kinh doanh đủ lâu để biết rằng chăm chỉ mà thiếu chiến lược thì giống như chèo thuyền hăng say về hướng không có bờ.
Tầng thứ ba, tầng quyết định, là hành động. Đây là chỗ thầy khác biệt nhất. Học xong không phải để gật gù. Học xong là làm, làm ngay, nộp bài ngay. Phần đông các lớp học ngoài kia dừng ở tầng một: người học nhận một liều cảm hứng, về nhà vài hôm đâu lại vào đấy. Thầy bắt học trò đi hết cả ba tầng. Nghĩ cho đúng. Vẽ cho rõ. Và làm cho xong.
Cảm hứng rồi sẽ nguội. Hành động thì ở lại.
VƯỢT NGƯỠNG
Có những bài tập tôi đọc đề xong chỉ muốn xin lùi lịch.
Không phải vì lười. Mà vì cái đầu mình lập tức tính toán: khối lượng này, thời gian này, sức mình chừng này, không kịp đâu. Cái phép tính ấy nghe rất hợp lý. Nó chỉ có một cái sai duy nhất: nó tính dựa trên con người cũ của mình.
Thầy thì có một niềm tin rất lì lợm rằng học trò làm được nhiều hơn cái mức họ tự nhận. Thầy không hạ đề bài xuống cho vừa sức học trò. Thầy giữ nguyên đề bài và đòi học trò lớn lên cho vừa nó. Và lạ thay, khi có một người tin như vậy đứng sau lưng, mình làm được thật.
Mấy ngày vừa qua, tôi hoàn thành một khối lượng công việc mà trước kia tôi nghĩ phải cần vài tháng: viết xong một cuốn ebook, dựng trọn một phễu bán hàng từ blog đến trang bán, viết loạt bài giới thiệu. Xong việc, nhìn lại, tôi ngồi lặng một lúc. Hóa ra cái ngưỡng mà tôi tưởng là trần nhà, chỉ là một lớp sương. Bước qua rồi mới biết nó không cản được ai hết, nó chỉ dọa được người chưa dám bước.
Vượt ngưỡng một lần, bạn không quay lại được con người cũ nữa. Vì từ đó trở đi, mỗi khi cái đầu bảo không kịp đâu, bạn đã có bằng chứng để cãi lại nó.
Đó chính là điểm bứt phá. Nó không nằm trong đề bài. Nó nằm trong khoảnh khắc bạn quyết định không thương lượng với chính mình nữa.
LĨNH HỘI CÔNG NGHỆ, DÙNG AI ĐỂ DẪN ĐẦU
Điều làm tôi bất ngờ nhất ở thầy lại là một điều rất thời sự.
Ở cái tuổi mà nhiều người đã ngại thay đổi, thầy lại là người cầm tay học trò chỉ từng công cụ công nghệ mới. Trí tuệ nhân tạo về, phần đông người kinh doanh đứng ngoài quan sát, người thì xem nhẹ, người thì sợ hãi. Thầy thì khác. Thầy lao vào lĩnh hội, mổ xẻ, rồi đóng gói thành công cụ đưa tận tay học trò, kèm một yêu cầu rất thầy Long: dùng ngay, làm ra kết quả ngay.
Tôi là người hưởng trọn điều đó. Cuốn ebook tôi viết, cái phễu tôi dựng, loạt bài tôi hoàn thành trong mấy ngày, tất cả đều có bàn tay của AI mà thầy hướng dẫn cách dùng. Một mình tôi của vài năm trước phải thuê cả một đội mới làm nổi khối việc ấy. Giờ tôi làm được với một chiếc máy tính, những công cụ thầy trao, và những đêm thức cùng đam mê.
Từ trải nghiệm đó, tôi rút ra một điều xin nói thẳng: AI không thay thế người có tư duy. Nó nhân sức mạnh của người có kỷ luật và chiến lược. Người sợ AI thường là người chưa có nền. Người có nền sẽ dùng AI như đôi hia bảy dặm để dẫn đầu. Cùng một công cụ, đặt vào tay người lười thì thành đồ chơi, đặt vào tay người kỷ luật thì thành đòn bẩy.
Và tôi hiểu vì sao thầy sốt sắng đến vậy. Thầy học công nghệ không phải cho thầy. Thầy học để hàng nghìn học trò của thầy không bị bỏ lại trong một thời đại đang sang trang. Người thầy lớn là người không cho phép học trò của mình tụt lại phía sau.
BIẾT ƠN LÀ GIEO HẠT
Tôi vẫn sống với tư duy gieo hạt: muốn gặt điều gì, hãy gieo chính điều đó cho người khác trước.
Nên tôi nghĩ, cách biết ơn một người thầy không nằm ở những lời chúc đẹp. Cách biết ơn đúng nhất là sống ra kết quả từ điều thầy dạy, rồi đem điều đó cho đi tiếp. Mấy ngày qua, song song với bài của mình, tôi ngồi làm cùng những người đồng đội trong lớp, giúp họ dựng bài, dựng phễu, gỡ từng chỗ vướng. Không phải vì tôi giỏi hơn ai. Mà vì tôi từng được một người thầy chìa tay ra như thế, và tôi muốn dòng chảy ấy đừng dừng ở tôi.
Thầy gieo kiến thức xuống bốn mươi nghìn con người. Mỗi người trong số đó lại gieo tiếp xuống gia đình mình, đội ngũ mình, khách hàng mình. Đó là cách một người thầy trở thành một cái cây lớn: không phải nhờ đứng một mình thật cao, mà nhờ hạt của cây ấy mọc lên ở khắp nơi.
Lòng biết ơn, nói cho cùng, cũng là một hạt giống. Gieo nó xuống bằng hành động, nó sẽ mọc lên thành những điều tử tế mà chính mình không đoán trước được.
BẠN CŨNG CẦN MỘT NGƯỜI ĐẨY MÌNH QUA NGƯỠNG
Bạn không cần học đúng người thầy của tôi. Nhưng tôi thật lòng mong bạn có một người thầy như vậy trong đời.
Một người không để bạn yên ổn trong vùng an toàn. Một người giữ nguyên đề bài và tin rằng bạn sẽ lớn lên cho vừa nó. Một người dạy bạn đủ ba tầng: tư duy cho đúng, chiến lược cho rõ, hành động cho xong. Và trong thời đại này, một người không cho phép bạn đứng ngoài cuộc chơi công nghệ.
Tôi không hứa với bạn một con đường trải hoa hồng, và cũng xin nói rõ rằng mỗi người mỗi hoàn cảnh, bạn hãy cân nhắc theo tình hình thật của mình. Nhưng có một quy luật tôi đã sống qua và dám đứng tên: sự chuyển hóa hiếm khi tự đến. Nó thường đến qua một bàn tay đủ cứng để đẩy ta qua ngưỡng, và một cái đầu đủ mở để đón lấy công cụ mới của thời đại.
Còn nếu lúc này bạn chưa tìm được ai nắm tay dẫn lối, hãy bắt đầu bằng việc làm người thầy nghiêm khắc của chính mình. Tự giao cho mình một bài tập. Đặt một hạn nộp. Tắt hết lý do. Và làm cho xong.
Điểm bứt phá của bạn, rất có thể, đang đợi ngay sau bài tập đó.
Nguyễn Trương Tuyến
Vì cuộc sống tốt đẹp của bạn.
