NGƯỜI PHỤ NỮ KHÔNG BỎ CUỘC
Có những người bạn chỉ cần ngồi cạnh vài buổi là biết họ thuộc về số ít. Không phải vì họ nói hay. Mà vì họ sống thật.
Chị Nguyễn Huỳnh Thu Trúc là một người như vậy. Tôi gặp chị trong một hành trình học tập về kinh doanh, nơi chúng tôi là đồng đội của nhau, cùng làm bài, cùng nộp bài, cùng bị thử thách như mọi học viên khác. Ấn tượng đầu tiên của tôi về chị rất giản dị: một người phụ nữ nhẹ nhàng, nói năng từ tốn, không phô trương bất cứ điều gì. Phải đến khi đọc kỹ hành trình của chị, tôi mới giật mình. Người phụ nữ bình dị ngồi kia từng là Phó Tổng Giám đốc một ngân hàng lớn, hai lần nhận học bổng Fulbright, và đang là bà giáo của hàng trăm đứa trẻ.
Tôi viết bài này không phải để ca ngợi một người quen. Tôi viết vì câu chuyện của chị chạm đúng vào điều tôi vẫn nói với các bạn suốt bao năm nay: cuộc đời mỗi người được thay đổi bởi những điểm bứt phá, và điểm bứt phá không chừa một ai, không chừa một độ tuổi nào. Chị Trúc là bằng chứng sống.
MỘT CHIẾC GHẾ RẤT CAO VÀ MỘT CÂU HỎI LÚC NỬA ĐÊM
Chị Trúc sinh năm 1971 ở Tiền Giang, lớn lên trong một mái nhà thiếu vắng hình bóng cha. Mẹ chị một mình gánh hai vai, và chỉ có một niềm tin để trao cho con: chỉ có học mới thoát nghèo.
Đọc đến đoạn này, tôi lặng đi một lúc. Tuổi thơ tôi thiếu mẹ, vì nhà không có tiền chữa bệnh. Tuổi thơ chị thiếu cha. Hai đứa trẻ ở hai vùng quê khác nhau, cùng lớn lên với một khoảng trống, và cùng được dạy rằng con đường duy nhất đi ra khỏi cái nghèo là học. Có lẽ vì vậy mà khi đọc chuyện đời chị, tôi không đọc bằng mắt của một người ngoài. Tôi đọc bằng ký ức của chính mình.
Năm 1989, cô gái quê ấy vào Đại học Ngân hàng, chọn tài chính không phải vì mơ ước, mà vì đó là con đường chắc chắn nhất để lo cho gia đình. Năm 1993 chị vào Sacombank, đi lên thuần bằng năng lực, không một mối quan hệ nâng đỡ. Mười bốn năm sau, chị ngồi ghế Phó Tổng Giám đốc phụ trách kinh doanh. Với phần đông chúng ta, đó đã là đỉnh của một đời người.
Nhưng chính ở cái đỉnh ấy, có một đêm chị kể lại mà tôi nhớ mãi. Hai giờ rưỡi sáng, ở Nha Trang, căn phòng còn sáng đèn. Người phụ nữ ba mươi sáu tuổi vẫn cúi xuống những con số, và trong đầu chị vang lên một câu hỏi không mời mà đến: nếu cứ chạy mãi thế này, mình sẽ để lại điều gì?
Tôi tin nhiều người trong các bạn cũng từng có một đêm như vậy. Một đêm mà mọi thành công bên ngoài bỗng im bặt, chỉ còn một câu hỏi rất thật vang lên bên trong. Phần đông chúng ta nghe thấy nó, rồi sáng hôm sau lại lao vào guồng cũ. Chị Trúc thì khác. Chị coi câu hỏi đó là nghiêm túc.
Chị không trả lời nó bằng cảm xúc bốc đồng. Chị trả lời bằng gần hai mươi năm hành động. Năm 2001, chị nhận học bổng Fulbright ngành Kinh tế học. Năm 2008, chị rẽ hẳn từ ngân hàng sang giáo dục, tham gia phát triển một ngôi trường từ 142 học sinh lên 2.200 học sinh trong mười năm. Năm 2018, chị quay lại Fulbright lần thứ hai với ngành Lãnh đạo và Quản lý. Rồi chị sáng lập hệ thống mầm non Clover Montessori với ba cơ sở, nơi hơn 300 đứa trẻ đã tốt nghiệp.
Bỏ một chiếc ghế Phó Tổng Giám đốc để đi lo chuyện ăn, chuyện ngủ, chuyện cầm muỗng của những đứa trẻ lên ba. Nghe thì như bước lùi. Nhưng tôi làm kinh doanh gần hai mươi năm, tôi hiểu một điều: người dám đổi cái ghế cao lấy một sứ mệnh, đó không phải người lùi. Đó là người vừa tìm thấy điểm bứt phá của đời mình.
BẮT ĐẦU LẠI Ở TUỔI 53
Nếu câu chuyện dừng ở đó, chị Trúc đã đủ là một tấm gương. Nhưng điều làm tôi nể phục nhất lại nằm ở đoạn sau.
Ở tuổi 53, chị bắt đầu quay TikTok. Chị kể video đầu tiên tay chị run run. Một người từng điều hành ngân hàng, từng đứng trước bao cuộc họp lớn, vậy mà đứng trước cái điện thoại lại run. Tôi tin đó là thật. Vì bắt đầu lại từ con số không, ở một sân chơi của người trẻ, cần một thứ can đảm rất khác với can đảm trong phòng họp.
Hai năm sau, kênh Bà giáo Trúc có hơn 360.000 người theo dõi. Con số ấy đẹp, nhưng nó không phải điều tôi muốn các bạn nhìn vào. Điều tôi muốn các bạn nhìn vào là cái khoảnh khắc người phụ nữ 53 tuổi quyết định bấm nút quay, dù tay đang run. Bao nhiêu người trong chúng ta, mới ba mươi mấy tuổi, đã tự nhủ rằng mình già rồi, trễ rồi, thôi khỏi học cái mới?
Chưa hết. Ở tuổi ngoài năm mươi, chị vẫn khoác ba lô đi học, vẫn ngồi trong lớp nghe người ta chỉ ra sai lầm lãnh đạo của chính mình. Chị bảo: đau, nhưng đáng. Tôi đã gặp nhiều người thành đạt, và tôi nhận ra một quy luật ít ai nói: người càng giỏi thật thì càng chịu học, người càng rỗng thì càng sợ bị chỉ ra cái sai. Chị Trúc thuộc nhóm thứ nhất.
Trong những bài tôi viết trước đây, tôi hay nhắc bốn việc phải chuẩn bị mỗi ngày để đón điểm bứt phá: phát triển bản thân, xây dựng mối quan hệ tốt, mạnh mẽ hành động, liên tục tiến về phía trước. Nhìn chị Trúc, tôi thấy cả bốn việc ấy được sống ra một cách tự nhiên, không hô hào, không khẩu hiệu. Chị cứ lặng lẽ học, lặng lẽ làm, lặng lẽ tiến. Và cuộc đời trả lời chị bằng những cánh cửa cứ lần lượt mở ra.
TỬ TẾ LÀ MỘT CÁCH LÀM ĂN
Bây giờ tôi muốn nói đến điều khiến tôi quý chị Trúc nhất. Không phải chức vụ cũ, không phải Fulbright, không phải mấy trăm nghìn người theo dõi. Mà là cách chị đối xử với người khác.
Làm đồng đội với chị, tôi thấy một người luôn sẵn lòng giúp. Ai hỏi gì chị cũng trả lời tận tình, không giấu nghề, không kẻ cả. Một người từng ngồi ghế rất cao mà nói chuyện với ai cũng nhẹ nhàng như nói với người thân. Sự bình dị đó không phải là kỹ năng giao tiếp. Nó là nhân cách.
Trong công việc, chị gọi cách làm của mình là marketing tử tế. Chị chỉ nói điều mình đã sống, đã kiểm chứng. Chị kể cả những chuyện mình từng sai với con, những sai lầm thời làm mẹ trẻ vì thiếu hiểu biết. Chị không dọa cha mẹ phải sợ để mua hàng, mà giúp cha mẹ hiểu để tự lựa chọn. Chị còn nói một câu mà tôi cho là đắt giá: một người mẹ hiểu đúng, dù không học trường chị, vẫn là thành công của chị.
Các bạn thấy quen không? Đó chính là tư duy gieo hạt mà tôi vẫn chia sẻ. Muốn gặt điều gì, hãy gieo chính điều đó cho người khác trước. Muốn kinh doanh tốt, hãy giúp người khác tốt lên đã. Tôi từng sống tư duy ấy theo cách của tôi, những ngày cùng anh em góp máy ATM gạo cho bà con giữa đại dịch. Chị Trúc sống tư duy ấy theo cách của chị, bằng những câu chuyện thật trao đi mỗi ngày cho các cha mẹ trẻ. Hai con đường khác nhau, nhưng cùng một hạt giống.
Và tôi muốn nói thẳng một quan điểm, dù có thể nghịch tai: trong thời buổi ai cũng đua nhau nói lớn, hứa lớn, thì tử tế chính là lợi thế cạnh tranh bền nhất. Kiểu làm ăn tử tế thì chậm. Nhưng nó bền. Giống như giáo dục. Giống như trồng một cái cây.
Ai đang nuôi con nhỏ, nhất là các cha mẹ có con từ 0 đến 6 tuổi, tôi thật lòng mời bạn tìm xem kênh Bà giáo Trúc trên TikTok và Fanpage, hoặc tìm hiểu hệ thống mầm non Clover Montessori của chị. Tôi không nhận được gì khi giới thiệu điều này, ngoài niềm vui được kết nối những người tốt với nhau. Tất nhiên, mỗi đứa trẻ mỗi khác, mỗi nhà mỗi cảnh, bạn hãy tự tìm hiểu và lựa chọn điều phù hợp với gia đình mình. Nhưng tôi tin một điều: nghe một người tử tế nói chuyện nuôi dạy con, ít nhất bạn sẽ không bị dẫn đi sai đường.
ĐIỂM BỨT PHÁ KHÔNG HỎI TUỔI
Khi ngồi viết những dòng cuối này, tôi cứ nghĩ về hai đứa trẻ năm xưa. Một đứa bé trai mất mẹ ở một làng quê nghèo, sau này là tôi. Một đứa bé gái thiếu cha ở Tiền Giang, sau này là chị Trúc. Không ai trong hai đứa trẻ ấy được chọn vạch xuất phát. Nhưng cả hai đều được chọn một thứ: có bỏ cuộc hay không.
Chị Trúc đã chọn không bỏ cuộc, hết lần này đến lần khác. Không bỏ cuộc khi nhà nghèo phải gác giấc mơ làm cô giáo. Không bỏ cuộc khi đi lên từ nhân viên không một mối quan hệ. Không bỏ cuộc khi rời đỉnh cao để làm lại từ đầu ở một lĩnh vực mới. Không bỏ cuộc cả khi 53 tuổi đứng trước ống kính với đôi tay run.
Còn bạn, người đang đọc bài này. Có thể bạn đang nghĩ mình trễ rồi, lỡ rồi, già rồi. Có thể bạn đang đứng trên một đỉnh cao mà lòng không yên, hoặc đang ở một đáy sâu mà chưa thấy lối ra. Tôi muốn bạn nhớ đến người phụ nữ trong bài này. Điểm bứt phá không hỏi tuổi. Nó chỉ hỏi một câu duy nhất: bạn đã chuẩn bị chưa, và bạn còn đứng đó để nắm lấy nó không.
Chị Trúc còn đứng. Tôi còn đứng. Và tôi tin bạn cũng vậy.
Nếu bạn đang loay hoay tìm điểm bứt phá của đời mình, hãy bắt đầu bằng một việc nhỏ ngay hôm nay: học một điều mới, giúp một người nào đó, hoặc đơn giản là thôi tự nhủ rằng mình đã trễ. Tôi đã từng ở chỗ của bạn. Và tôi luôn ở đây.
Nguyễn Trương Tuyến
Vì cuộc sống tốt đẹp của bạn.
